يكى ديگر از مجموعه هاى تحت اشراف حضرت آية اللّه مكارم شيرازى مدرسه امام سجّاد(عليه السلام) است كه داراى واحدهاى زير مى باشد:

1ـ مركز تخصّصى فقه اسلامى

اين مركز داراى بخشهاى زير است:

    الف: دايرة المعارف فقه مقارن
اين مجموعه از سال 1381 با هدف كمك به شكوفائى و پيشرفت و تعميق فقه اهل بيت(عليهم السلام) به منظور ارائه فرهنگ غنى اهل بيت(عليهم السلام) در كنار مذاهب ديگر آغاز شد.
اين مجموعه با در نظر گرفتن نظرات مذاهب أربعه اهل سنّت تا كنون يك جلد از اين مجموعه را وارد بازار نموده است.
خصوصيّات اين مجموعه عبارتند از:
1) اين دائرة المعارف بر أساس فقه ترتيبى سنّتى تنظيم مى شود لكن در پايان هر جلد فهرست ألفبائى تدوين خواهد شد.
2) اين دائرة المعارف بر أساس فقه مقارن و بر أساس فتاواى أهل تشيّع و تسنّن پى ريزى شده كه در كنار فتاوا به أدلّه أحكام نيز اشاره گرديده است.
قابل ذكر است اين دائرة المعارف به ساير مذاهب از قبيل مسيحيّت و يهوديّت نيز پرداخته است بدين صورت كه اگر يهود و مسيح حكم فقهى داشته باشند مطرح شده تا غناى احكام اسلام بر تمامى اديان مشخص و واضح ود.
البته قرار است تا حقوق وضعى و قوانين مهم دنيا نيز مورد توجه قرار گيرد. به عنوان مثال: غشّ در معامله چيست؟ اسلام در اين باره چه مى گويد؟ اسلام در اين باره درمورد دنيا چه نظرى دارد؟
3) به مسائل مستحدثه در هر باب توجّه خاصّ شده است مانند مسئله غش كه مصاديق تازه اى دارد و مورد توجّه است.
4) قواعد أصولى، فقهى و رجالى به مناسبت ها در اين موسوعه مطرح خواهد شد.
5) فروع مبتلابه در هر باب مطرح مى شود و نظر نهائى نيز ذكر خواهد شد و مسائل غير مبتلابه به صورت گذرا مطرح شده يا حذف خواهد شد.
6) در اين دائرة المعارف نخست به آيات الأحكام أهميّت داده مى شود يعنى براى اثبات أحكام شرعى به قرآن رجوع خواهد شد و اين به اين دليل است كه فقهاى ما براى اثبات أحكام شرعى، بيشتر به روايات توجه دارند كه اين مطلب باعث شده كه ما نتوانيم تشيّع را آن گونه كه هست به دنيا عرضه كنيم.
7) از ديگر خصوصيّات اين دائرة المعارف پاسخ به شبهاتى است كه در عصر ما وارد مى شود.
8) در اين دائرة المعارف به فلسفه أحكام بر أساس آيات و روايات خصوصاً در مسائل كلّى مثل مكاسب محرّمه اشاره خواهد شد.
9) اين دائرة المعارف با أدبياتى روشن، متين و مؤدّبانه ولى متقن نوشته خواهد شد و در آن توهينى به سائر مذاهب صورت نخواهد گرفت. در صورت ارائه اشكال از طرف سائر مذاهب به آن پاسخ داده خواهد شد.
در رابطه با ضرورت فقه مقارن در مقدمه اين كتاب آمده است:
ارتباط فرقه هاى اسلامى با يكديگر و نشر آثار هر مذهب از طريق كتابها و أخيراً اينترنت و أمثال آن از يك سو، و پيوندهاى تاريخى فقه مذاهب از سوى ديگر، ايجاب مى كند كه پيروان هر مذهب از مذاهب اسلامى فقه خود را در كنار فقه مذاهب ديگر مطالعه كنند. اين آگاهى از يك سو سبب حلّ بسيارى از پيچيدگى هاى مسائل فقهى مى شود; چرا كه فقه مقارن كمك شايانى به ريشه يابى مسائل مختلف فقهى مى كند و از سوى ديگر موجب نزديكى مذاهب اسلامى و علماى آن به يكديگر خواهد شد.
لازم به يادآورى است براى تهيّه اين دائرة المعارف از محققين صاحب نظر استفاده شده كه هم اهل قلم و هم در سطوح عالى حوزه مشغول به تدريس هستند.
در حال حاضر جلد اوّل اين دائرة المعارف به چاپ رسيده است كه مقدمه و مبنائى براى مباحث آينده خواهد بود. در پايان به مقدمات بيست گانه اين دائرة المعارف اشارهمى نمائيم:

1ـ تعريف فقه در لغت و أصطلاح فقهى.
2ـ أهميت فقه از نظر آيات و روايات اسلامى.
3ـ گستردگى قلمرو فقه اسلامى و شمول آن بر تمام زواياى حيات فردى و اجتمائى.
4ـ برترى فقه اسلامى بر «قوانين وضعى و عرفى».
5ـ أدوار مختلف فقه اسلامى(فقه شيعه و أهل تسنّن).
6ـ منابع استنباط از ديدگاه فقهاى اسلامى(ديدگاه هر يك از دو مذهب به طور جداگانه).
7ـ عدم وجود خلاء قانونى در فقه اسلامى.
8ـ انفتاح باب اجتهاد در هر عصر و زمان و نظرات مختلف دانشمندان اسلام در اين زمينه.
9ـ نقش زمان و مكان در استنباط احكام و تأثير گذارى اين دو در آراء فقهاء.
10ـ علوم پيش نياز براى استنباط فقيه كه مجموعاً چهارده علم را تشكيل مى دهد.
11ـ عوامل اختلاف آراء فقهاء.
12ـ فلسفه أحكام و كاربرد آن در فهم أحكام و دايره شمول حكم.
13ـ اصطلاحات رايج در ميان فقهاء.
14ـ ساختار مباحث فقهى و چگونگى تقسيم بندى ابواب فقه.
15ـ أصول حاكم بر مسائل مستحدثه.
16ـ أدلّه جواز تقليد براى غير مجتهد.
17ـ رابطه فقه و حكومت و چگونگى تشكيل حكومت اسلامى از ديدگاه فقه.
18ـ أحكام امضائى و تأسيسى و تفاوت ميان اين دو.
19ـ منابع تشريع در ميان أديان ديگر(عودتاً آيين مسيحيّت و يهود).
20ـ مصادر تشريع در حقوق عرفى معاصر.

در رابطه با نحوه همكارى حضرت آية اللّه العظمى مكارم شيرازى و نحوه اشراف ايشان بر دائرة المعارف بايد گفت: شيوه تدوين سرفصلهاى دائرة المعارف توسّط معظّم له تهيّه و ارائه مى شود، سپس اين سرفصلها به محقّقين گرامى داده شده و آنها بر أساس اين عناوين، اجمالى از بحث را تهيّه نموده تا توسّط هيأت علمى دائرة المعارف مورد بررسى قرار گيرد و سرأنجام در محضر معظّم له با خوانده شدن توسّط هيأت علمى و تأييد ايشان مراحل پايانى را طى نموده و آماده چاپ شود.

ب: تهيّه و تنظيم آيات الأحكام
اين قسمت كه فعّاليت خود را از تير ماه سال 1386 آغاز كرده، تصميم دارد آيات مربوط به أحكام فقهى كه بيش از 500 آيه است را به صورت مجموعه اى درآورد تا گنجينه اى باشد از تلاشهاى چندين ساله علماى حوزه در زمينه فقه اسلامى.
اين مجموعه به نام موسوعه آيات الأحكام مزيّن خواهد شد. اين مجموعه باارزش، با همّت تعدادى از محقّقين حوزه علميّه قم و تحت اشراف حضرت آية اللّه مكارم شيرازى در حال تدوين است و قرار است به يارى خداوند متعال تا 10 سال آينده به اتمام برسد. قابل ذكر است جلد اوّل اين مجموعه پس از اتمام به بازار كتاب عرضه خواهد شد.

2ـ شوراى استفتاء
از ديگر واحدهاى فعّال دفتر حضرت آية اللّه العظمى مكارم شيرازى كه اكنون در مدرسه امام سجاد(عليه السلام) فعّاليت دارد، شوراى استفتاء مى باشد. اين شورا در سال 1370 در راستاى پاسخ گوئى به استفتاءات مؤمنين راه اندازى شد.
در اين قسمت استفتاءاتى كه به صورت پست، پست الكترونيكى، نمابر و نامه هاى حضورى به دفتر مى رسد، به دبير شوراى استفتاءات تحويل داده مى شود. نامه ها در دو نوبت صبح و عصر در محضر معظم له خوانده و جواب داده مى شود.
بنا بر أهميت سؤالات وارده سؤالات مهم تر و جديدتر در جلسه صبح و سؤالاتى كه از درجه أهميت كمترى برخوردار باشند در جلسه عصر مورد بررسى قرار مى گيرد.
لازم به ذكر است مقدار وقتى كه نامه ها به خود اختصاص مى دهند نسبت به أهميت آنها متفاوت است; طورى كه گاهى يك نامه وقت تمام جلسه را به خود اختصاص مى دهد. به عنوان نمونه مى توان به نامه مجلس شوراى اسلامى در مورد ارث زوجه اشاره نمود كه پاسخ به آن تمام وقت يك جلسه را گرفت.
معظم له در باب أهميت اين جلسه مى فرمايند: يك جلسه استفتاء از چندين جلسه درس خارج با أهميت تر است زيرا ممكن است در يك جلسه از چندين قاعده از اصول فقهى بحث شود.
معظم له بنا بر أهميتى كه براى اين جلسه قائلند حاضر به تعطيل كردن جلسه نيستند و حتى در سفرهاى زيارتى مكه و مدينه يا مشهد مقدس نيز سؤالات محضر معظّم له ارائه شده و ايشان پاسخ هاى لازم را ارائه مى فرمايند. و برخى اوقات حتى در روزهاى جمعه نيز كه براى استراحت به يكى از روستاهاى اطراف قم مى روند جلسه را در همان جا برگزار مى نمايند.
نتيجه اين همه تلاش و زحمت هم اكنون سه جلد كتاب استفتائات جديد، أحكام بانوان و چندين جلد كتاب ديگر در همين زمينه مى باشد.
مدت زمان صرف شده براى پاسخ به هر نامه از زمان وصول تا زمان ارسال 30 دقيقه مى باشد.
 

توصيه هاى شوراى استفتاء به مقلّدين معظّم له
1) سؤال كنندگان محترم قبل از ارسال سؤال حتماً به رساله معظّم له و سه جلد استفتاءات مراجعه كنند تا سؤالات آنها تكرارى نباشد.
2) به علّت بالا بودن حجم نامه هاى ارسالى بيش از 5 سؤال مطرح نشود چون به بيش از آن پاسخ داده نمى شود.
3) سؤالات كوتاه و خوانا باشد و اگر مداركى با نامه همراه است متن مدارك تايپ شده باشد.
4) مسائلى كه مورد اختلاف است، توسّط دو طرف دعوا سؤالات مطرح شود تا بتوانند جواب صحيح را دريافت نمايند در غير اين صورت جواب داده نمى شود.
5) در رابطه با أشخاص سؤال نشود زيرا پاسخ داده نمى شود.

3ـ دفتر انتشارات مدرسه اميرالمؤمنين(عليه السلام)
مسئوليت پيگيرى و چاپ تأليفات معظّم له بر عهده اين واحد مى باشد. اين دفتر كار خود را از سال 1372 رسماً آغاز نموده و تاكنون آثار ارزشمندى از معظّم له به چاپ رسانده است. همچنين در اين دفتر كار تايپ و ويراستارى و طرّاحى كتابها انجام مى شود.
نشانى انتشارات: قم ـ خيابان شهداء ـ كوچه آمار ـ پلاك 22. تلفكس: 7732478