استفتاءات-عدّه عقد موقت

1- احکام عدّه عقد موقت

سوال اول :زمان نگهداشتن عده در ازدواج موقت چقدر است؟
سوال دوم: آيا بدون نزديكي كردن باز هم بايد زن عده نگهدارد؟
سوال سوم: در صورت منفي بودن پاسخ سوال دوم اگر مردي پس از اتمام زمان صيغه
موقت مجددا با همان زن صيغه بخوانند ولي اينبار نزديكي نكنند آيا زن بايد عده نگهدارد؟

1- عده ازدواج موقت بعد از تمام شدن مدت در صورتي كه عادت ماهانه مي بيند، به مقدار دو حيض كامل است و اگر عادت نمي بيند چهل و پنج روز تمام است.
2- در اين صورت عده ندارد.
3- عده دارد.

2- زنا در عده عقد موقت

زنا در عدّه عقد موقّت چه حكمى دارد؟ آيا موجب حرمت ابدى مى شود؟ فتواى امام(قدس سره) در اين مورد چيست؟

زنا در عدّه متعه مسلّماً حرام است، ولى موجب حرمت ابدى آن زن نمى شود بنابراين اجراى صيغه عقد پس از گذشت عدّه اشكال ندارد و فتواى امام(رحمه الله) در تحريرالوسيله و توضيح المسائل نيز همين است.

3- عقد دائم در عده عقد موقت

زن مطلقه اى بعد از انقضاى عدّه، متعه مى شود و بعد از چندى با وساطت بزرگان فاميل بنا مى شود با شوهر اوّل ازدواج كند، به همسر دوّم مراجعه و چاره جويى مى نمايد او بقيّه مدّت را مى بخشد و دوباره زن را صيغه مى كند و قبل از دخول فسخ مى نمايد و زن بلافاصله به عقد شوهر اوّل درمى آيد با اين استدلال كه اين فسخ دوّم قبل از دخول است و غير مدخوله عدّه ندارد، آيا اين مطلب صحيح است؟

عدّه عقد سابق با اين امور از بين نمى رود و تا عدّه پايان نيابد ازدواج مجدّد او صحيح نمى باشد و نمى تواند بدون عدّه به عقد نكاح كسى درآيد.

4- عده زنی که یقین دارد باردار نیست

اگر زنى به عقد موقّت مردى درآيد و مطمئن باشد كه از آميزش با او حامله نشده است (مثلا مرد خواجه باشد يا زن رحم خود را خارج كرده باشد) آيا بايد پس از پايان مدّت عقد موقّت،عدّه نگهدارد؟

اگر دخول حاصل شده است عدّه لازم است.

5- ازدواج موقت با زنانی که عده نگه نمی دارند

شخص مؤمن و متديّنى براى تجارت به كشورهاى مختلف سفر مى كند، لكن بعضى از افرادى كه با او همسفر هستند مى خواهند از همه امكانات هتل استفاده كنند. در حالى كه بعضى از آن نسوان شرايط ازدواج (مثل رعايت عدّه) را ندارند. لطفاً بفرماييد:
الف) آيا به مجرّد اين كه آنها بگويند خاليه هستند، مى توان با آنها ازدواج كرد؟
ب) اگر فحص از عدّه نشود، اشكال ندارد؟
ج) در صورتى كه بگويند عدّه را رعايت كرده ايم، آيا قول آنها قبول است؟ (در حالى كه ظنّ قوى بر عدم وجود عدّه است.)
د) اگر اهل كتاب نباشند، آيا ازدواج موقّت با آنها صحيح است؟
هـ) در ضمن سنّ اكثر يا تمام اين زنان، سنّ مَنْ تحيض مى باشد، لكن با وسايل بهداشتى جديد از حاملگى جلوگيرى مى كنند. آيا شرايط ازدواج را در اين سنين با فرض بر عدم عدّه دارا هستند؟

جواب الف تا هـ : با توجّه به اين كه در سنّ «مَنْ تحيض» هستند، عدّه به هر حال بر آنها واجب است، و ادّعاى آنها در صورتى پذيرفته مى شود كه متّهمه نباشند. و ازدواج موقّت با غير كتابيّه جايز نيست.

6- عده زنی که در ازدواج موقت حامله شده

زنى متعه شده، و مدّت عقد و عدّه وى سپرى شده است، ولى از همان مرد حامله شده، و فرزندى در شكم دارد. آيا همان شخص تا قبل از وضع حمل، مى تواند دوباره او را صيغه نمايد؟

شوهر اوّل مى تواند مجدّداً او را متعه كند، ولى شخص ديگرى حقّ ندارد با او ازدواج كند تا وضع حمل كند.

7- عده نگهداشتن زنانی که باردار نمی شوند

يكى از موانع و مشكلات، و شايد مهمترين آنها در راه ترويج و كاربردى نمودن ازدواج موقّت، وجوب عدّه پس از انقضا يا بذل مدّت مى باشد. كه عملا استفاده از آن را، در حدّى كه بتواند پاسخگوى نيازهاى موجود باشد، غير ممكن نموده است. بر علماى دين و زعماى امّت اسلامى است كه با تحقيق و تدبّر در منابع غنى اسلامى، و به ويژه با تمسّك به فقه پوياى تشيّع، راهكارهاى مناسب و عملى ـ كه كاملا منطبق براراده شارع مقدّس باشد ـ در اين راستا ارائه نمايند، و با ايفاى نقش بسيار مهمّ خود از ارتكاب بسيارى از گناهان و مفاسد فردى و اجتماعى جلوگيرى نمايند. پيشرفتهاى علمى، خارج كردن رحم را در برخى بيماريها، يا به دليل انگيزه هاى شخصى ممكن ساخته، و شخص مى تواند پس از اين عمل بدون هيچ گونه مشكلى به زندگى آسوده ادامه دهد. اگر رحم زنى را خارج كرده باشند، وى بى شكّ توان باردارى نداشته، و دچار حالت قاعدگى نخواهد شد. سخن در اين است كه آيا چنين زنى در صورت طلاق، فسخ نكاح، انقضا، يا بذل مدّت در نكاح منقطع، بايد عدّه نگهدارد؟

از مجموع ادلّه شرعيّه استفاده مى شود كه نگه داشتن عدّه تنها به خاطر احتمال باردارى نيست، و اين در واقع يكى از علل آن مى باشد; نه تنها علّت. و يكى از علل آن حفظ حريم زوجيّت است; به همين دليل اگر شوهر يك سال در مسافرت باشد و زنش را طلاق دهد، همه مى گويند بايد عدّه نگه دارد، در حالى كه بعد از غيبت يكساله، احتمال انعقاد ولد وجود ندارد. همچنين اگر شوهر در زندان باشد، يا بر اثر بيمارى گرفتار عنن گردد، و يقين پيدا كنيم كه شوهر براى هميشه عقيم شده، در تمام اين فروض، عدّه بر زن لازم است; در حالى كه احتمال انعقاد نطفه وجود ندارد.

8- عده زن مسیحی

آیاعده بر زن مسيحي لازم است؟

آنها بايد مطابق مذهب خودشان عمل كنند. و اگر آن زن به عقد موقت مسلماني درآمده بايد عدّه نگه دارد.

9- حکم عده در صورت آمیزش با کاندوم

زنی که ازدواج موقت کرده اگر با کاندوم آمیزش جنسی انجام دهد آیا برای ازدواج موقت با دیگری، باید عده نگه دارد و یا اینکه نیازی به این کار نیست ؟ در صورت عدم استفاده از کاندوم چطور ؟

در هر صورت باید عده نگه دارد و رعایت عده بخاطر حریم زوجیت است.

10- عدّه زن در صورت شک کرد در جذب نطفه

در عقد موقت که با شرط عدم دخول بوده اگر منی مرد بر اثر تحریکاتی روی فرج زن ریخته باشد آیا عدّه دارد؟ منظور این است که چون منی مرد روی فرج زن را آلوده کرده، اگر شک داشته باشد که این منی داخل رفته یا نه، آیا عدّه واجب است؟

عدّه لازم نیست.

11- لزوم عدّه در نزدیکی از پشت

آیا در عقد موقت نزدیکی از پشت باعث می شود تا زن عدّه نگه دارد؟

آری، عدّه لازم است.