اقسام نمازهاى مستحب
نماز بهترين وسيله ارتباط با خدا، عالى ترين نمود بندگى و روشن ترين نشانه عبوديّت بنده در برابر معبود است. (شرحى درباره اهمّيّت نماز در تربيت انسانها و پرورش فضايل اخلاقى و نظم جامعه انسانى در بحث تعقيبات گذشت). ▼

اقسام نمازهاى مستحب
نماز بهترين وسيله ارتباط با خدا، عالى ترين نمود بندگى و روشن ترين نشانه عبوديّت بنده در برابر معبود است. (شرحى درباره اهمّيّت نماز در تربيت انسانها و پرورش فضايل اخلاقى و نظم جامعه انسانى در بحث تعقيبات گذشت).
از اين رو در دستورات اسلامى، علاوه بر نمازهاى واجب و فرائض يوميّه، نمازهاى مستحبّ فراوانى وجود دارد كه هر يك از آنها به نوبه خود داراى اهمّيّت زياد و تأثير مناسب است.
نمازهاى مستحب را در يك نگاه كلّى مى توان به چند دسته تقسيم كرد:
1ـ نوافل يوميّه كه پيش از فرائض، يا پس از آنها انجام مى شود كه وسيله اى براى پذيرش فرائض و رفع كاستيهاى آنهاست.(1) (شرح آن در بخش آداب و تعقيبات نماز گذشت).
2ـ نمازهايى كه در برخى از اوقات شبانه روز كه زمان مناسبى براى راز و نياز با خدا و كسب نورانيّت و معنويّت از پيشگاه ربوبى است بجا آورده مى شود (مثل نماز شب).
3ـ نمازهايى كه به نام معصومين(عليهم السلام) وارد شده است; اين نمازها را آن بزرگواران انجام مى دادند و به نام آنها مشهور شده است. از اين رو، پيروان آنها نيز با پيروى از سنّت آنان اين نمازها را بجا مى آورند.
4ـ نمازهايى كه به نام بعضى از اصحاب و ياران پيامبر(صلى الله عليه وآله) و ياران ائمّه معصومين(عليهم السلام) مشهور شده است. اين نوع نمازها را معصومين با اهداف خاصّى به آنان تعليم مى دادند كه به نام آنان شهرت يافته است (مانند نماز جعفر طيّار).
تعليم اين گونه نمازها گاه براى بخشش گناهان، يا حلّ مشكلات، يا يك جايزه بزرگ معنوى بوده است.
5ـ نمازهايى كه مربوط به زمان هاى خاصّى است، مثل نماز ايّام هفته، مخصوصاً روز جمعه و اوّل ماه و نمازهاى ديگر، كه براى كسب معنويّت از آن ايّام مخصوص است.
6ـ نمازهايى كه مربوط به مكان هاى خاصّى است كه به سبب فضيلت آن مكانها خواندن نماز در آنها توصيه شده است (مثل نماز در مسجد جمكران).
7ـ نمازهايى كه براى حلّ مشكلات روحى و يا مادّى و برآورده شدن حاجات و رفع گرفتارى ها از سوى معصومين(عليهم السلام) توصيه شده (مانند نمازهاى حاجت و نماز براى زياد شدن رزق و مانند آن)، و خود آن بزرگواران نيز در مشكلات رو به درگاه خدا مى آوردند و به نماز پناه مى بردند.(2)
نكته مهم اين جاست كه تمام اين نمازها - هرچند به نامهاى خاصّى مشهور شده - بايد به قصد قربت و توجّه به ذات پروردگار انجام شود; هرچند نتيجه نهايى، رسيدن به حاجت هاى دنيوى بوده باشد.
نخست به سراغ نمازهاى مشهور به نام معصومين(عليهم السلام) مى رويم.
بار ديگر تأكيد مى كنيم نمازهايى كه به نام معصومين(عليهم السلام) است نمازهايى است كه همه به درگاه خداوند يگانه انجام مى شود، ولى چون آن بزرگواران انجام مى دادند به نام آنها مشهور شده و به يقين داراى ارزش بسيارى است. ▲